Gwarancja jest to jednostronne zobowiązanie banku (gwaranta) stwierdzające, że zobowiązania Klienta banku zostaną w oznaczonym czasie spełnione przez Bank w przypadku, gdyby Klient tego zobowiązania nie wykonałby samodzielnie.
Gwarancja kierowana jest do beneficjenta (adresata gwarancji) i określa zleceniodawcę (Klienta banku), kwotę gwarantowana oraz termin ważności gwarancji.
Do najczęściej występujących gwarancji można zaliczyć:
- gwarancję przetargową (wadialna)
Gwarancja przetargowa (wadialna) jest pisemnym zobowiązaniem banku do zapłaty na rzecz beneficjenta określonej w dokumencie gwarancji kwoty, w przypadku gdyby zleceniodawca, będący oferentem, którego oferta została przyjęta, nie dotrzymał warunków swojej oferty, naruszając w ten sposób zobowiązania wynikające z przystąpienia do przetargu. Beneficjentem gwarancji przetargowej jest podmiot ogłaszający przetarg - sprzedający lub kupujący towar albo usługę. Bank przekazuje udzieloną przez siebie gwarancję zleceniodawcy, który składa tę gwarancję ogłaszającemu przetarg, jako wadium, albo przekazuje ją bezpośrednio beneficjentowi.
- gwarancję zwrotu przedpłaty (zaliczki)
Gwarancja zwrotu zaliczki jest pisemnych zobowiązaniem banku gwaranta do wypłacenia beneficjentowi gwarancji oznaczonej w niej kwoty w przypadku, gdyby zleceniodawca gwarancji nie wykonał umowy i odmówił beneficjentowi zwrotu zaliczki wraz z ewentualnymi odsetkami za jej przetrzymywanie.
- gwarancję należytego (dobrego)wykonania umowy
Gwarancja dobrego wykonania umowy jest pisemnym zobowiązaniem banku gwaranta do zapłacenia oznaczonej w gwarancji kwoty w razie niewykonania bądź nieprawidłowego wykonania umowy przez zleceniodawcę gwarancji w przypadku gdy odmówi on zapłaty beneficjentowi kar umownych lub nie będzie ich mógł zapłacić z powodu trudności finansowych.
- gwarancję zabezpieczającą spłatę kredytu
Gwarancja spłaty kredytu jest zobowiązaniem banku gwaranta do zapłaty określonej w gwarancji kwoty w przypadku gdy kredytobiorca, na zlecenie którego gwarancja została udzielona, nie spłaci kredytu wraz z odsetkami i prowizją w terminie określonym w umowie kredytu zawartej z beneficjentem gwarancji.
- gwarancję zabezpieczająca zapłatę za zakupione towary i usługi
Gwarancja ta jest pisemnym zobowiązaniem banku gwaranta do zapłaty kwoty określonej w gwarancji w przypadku, gdyby zleceniodawca nie zapłacił za zakupione towary lub usługi, będąc do tego zobowiązanym na mocy umowy zawartej z beneficjentem gwarancji.
- gwarancję zapłaty rat leasingowych
Gwarancja ta jest pisemnym zobowiązaniem banku gwaranta do zapłaty beneficjentowi oznaczonej w gwarancji kwoty w przypadku, gdyby zleceniodawca nie spłacił raty leasingowej w terminie określonym w umowie leasingu.
- gwarancję zapłaty akredytywy
Gwarancja ta jest pisemnym zobowiązaniem banku gwaranta do zapłaty beneficjentowi oznaczonej w gwarancji kwoty w przypadku, gdyby zleceniodawca nie przekazał pokrycia za dokonane wypłaty przez bank, który otworzył akredytywę.
- gwarancja należności za towary sprzedane ze składu konsygnacyjnego,
Gwarancja zapłaty za towary sprzedawane ze składu konsygnacyjnego jest pisemnym zobowiązaniem banku gwaranta do zapłaty beneficjentowi oznaczonej w gwarancji kwoty w przypadku, gdyby zleceniodawca sprzedał towary po cenie niższej niż oznaczono w umowie sprzedaży na skład konsygnacyjny i nie zapłacił w terminie kwoty będącej różnicą powstałą w wyniku zbycia rzeczy przyjętych na skład po cenie niższej od ceny oznaczonej w umowie lub nie zapłacił w terminie kwoty otrzymanej ze sprzedaży towarów.
- gwarancję na zobowiązana celne i podatkowe
Gwarancja ta jest jedną z prawnie akceptowanych form zabezpieczenia należności celno - podatkowych podmiotów występujących w obrocie międzynarodowym wobec Izb Celnych w razie nie wywiązania się z obowiązków zapłaty wynikających z przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o podatku akcyzowym. Gwarancje udzielane są według wzorów wymaganych przez Izby Celne.
Bank może udzielić gwarancji bankowych na zlecenie:
- krajowych i zagranicznych osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą, w tym również banków działających w porozumieniu ze swoimi Klientami
- osób fizycznych i jednostek nie posiadających osobowości prawnej, posiadających zdolność do czynności prawnych, prowadzących działalność gospodarczą w celach zarobkowych i na własny rachunek
Zabezpieczeniem gwarancji mogą być min.:
- poręczenie wekslowe i według prawa cywilnego
- przelew wierzytelności na zabezpieczenie
- zastaw zwykły
- zastaw rejestrowy
- przewłaszczenie na zabezpieczenie
- hipotekę na nieruchomości
- blokadę środków na rachunku bankowym lub funduszach inwestycyjnych
- przejęcie długu
- przystąpienie do długu
Wygaśnięcie gwarancji:
Gwarancja wygasa w przypadku:
- upływu terminu, na jaki została udzielona,
- wypełnienia przez zleceniodawcę zobowiązania będącego przedmiotem gwarancji,
- zwolnienia zleceniodawcy lub banku gwarantującego przez beneficjenta ze wszystkich zobowiązań przewidzianych w gwarancji przed upływem terminu jej ważności,
- gdy świadczenia z gwarancji dokonywane przez bank gwarantujący osiągnęły kwotę gwarancji.
Korzyści dla klienta posiadającego gwarancję :
Po pierwsze pozytywny obraz wiarygodności klienta korzystającego z gwarancji z uwagi na niekwestionowaną wiarygodność zobowiązań Banku, co minimalizuje ryzyko braku zapłaty, a jednocześnie pozwala kontrahentowi klienta na łatwe dochodzenie roszczeń.
Większa swoboda działania na rynku; łatwiejsze negocjowanie stosownych terminów dostawy, zaliczkowej formy płatności.
Klient posiadający gwarancję ma możliwość negocjowania korzystniejszych dla siebie warunków cenowych. Klient nie musi angażować własnych środków klienta.
Ponadto posiadanie gwarancji ułatwia wejście na rynek nowym firmom do czasu ich uwiarygodnienia się, może stanowić zamiennik w przypadku odmowy udzielenia kredytu.
