Forfaiting jest sposobem finansowania rozliczeń pomiędzy eksporterem a importerem. Polega na zbyciu przez eksportera wierzytelności o odroczonym terminie płatności, zabezpieczonych w formie weksla własnego importera lub traty (weksla trasowanego) akceptowanej przez importera.
Importer przekazuje eksporterowi weksel jako zapłatę za dostarczony towar. Eksporter odstępuje weksel bankowi i natychmiast otrzymuje od niego zapłatę pomniejszoną o dyskonto, nie ponosi przy tym odpowiedzialności za realizację weksla. Bank - forfaiter dyskontuje weksel bez prawa regresu do eksportera, a więc na własne ryzyko. Weksel importera musi być poręczony przez jego bank, ryzyko banku nie jest więc duże. Kiedy nadchodzi termin płatności weksla, bank - forfaiter przedstawia go do wykupienia bankowi importera.
Forfaiting stosowany jest w sytuacjach, gdy sprzedaż przez eksportera produktów lub usług wiąże się z udzieleniem przez niego kredytu kupieckiego, który pragnie zastąpić forfaitingiem. Ważne jest, aby zapłata zabezpieczona była wekslami własnymi lub trasowanymi poręczonymi przez bank importera (zaakceptowany przez bank - forfaitera) lub nieodwołalną akredytywą dokumentową, ewentualnie odrębną gwarancją bankową.
Przedmiotem wykupu mogą być wierzytelności:
-
wynikające z transakcji handlowych
-
bezsporne, nieprzeterminowane i nieobciążone, których zbywalność nie jest w żaden sposób ograniczona
-
zabezpieczone przez wiarygodne banki w formie: awalu bankowego na wekslu, akredytywy z odroczoną płatnością, gwarancji, weksla własnego wystawionego przez bank lub weksla trasowanego zaakceptowanego przez bank
-
z terminem płatności liczonym od momentu wykupu krótszym niż 365 dni
Rodzaje forfaitingu
Forfaiting właściwy - nabywca wierzytelności przejmuje na siebie całe ryzyko jej ściągalności
Forfaiting poszerzony - instytucja forfaitingowa zawierająca umowę zobowiązuje się do spełnienia dodatkowych świadczeń (np. uzyskania wymaganych zezwoleń lub przeprowadzenia badań rynku)
Forfaiting pośredni - instytucja forfaitingowa nie nabywa wierzytelności bezpośrednio od wierzyciela, lecz od innej instytucji forfaitingowej
Forfaiting tajny - umowa zostaje zawarta bez wiedzy dłużnika
Korzyści
Forfaiting jest korzystnym dla eksportera i najtańszym sposobem finansowania jego transakcji, ponadto:
-
umożliwia szybkie uzyskanie należności
-
umożliwia poprawę płynności finansowej eksportera dzięki wcześniejszemu otrzymaniu należności za dostarczony towar lub wykonaną usługę
-
pozwala uniknąć ewentualnych strat, jakie mógłby spowodować niewypłacalny dłużnik
-
umożliwia oferowanie odbiorcom korzystnych form płatności (płatność odroczona), co stwarza możliwość zwiększenia wolumenu sprzedaży i wejścia na nowe rynki zbytu
-
uwalnia eksportera od ryzyka handlowego, politycznego, kursowego (ryzyko kursu walutowego ogranicza się do okresu od dnia zawarcia kontraktu handlowego do daty dyskontowania) i ryzyka stopy procentowej
-
pozwala na zwiększenie sprzedaży poprzez bezpieczny eksport na rynki o wysokim stopniu ryzyka
-
eksporter ponosi odpowiedzialność tylko za autentyczność i poprawność dokumentów handlowych prezentowanych do forfaitingu i poprawne zabezpieczenie się w kontrakcie handlowym oraz wiarygodność żądania zapłaty
-
pozwala uniknąć potrzeby zaciągania kredytu dla sfinansowania odroczonych wierzytelności oraz ponoszenia skutków zmiany jego oprocentowania i kosztów obsługi